Actueel


Studieweekend van 14 tot 15 november 2026

Komend weekend vinden er studiedagen plaats. Naast asana’s en meditatie wordt de nadruk vooral op het inhoudelijk werken gelegd.

Momenteel wordt er ingegaan op de passage uit het evangelie: „Zalig zijn de armen van geest, want van hen is het koninkrijk der hemelen.”

Zaligheid bestaat daadwerkelijk enkel wanneer de inhoudelijke voorwaarden gefundeerd in de mens voorhanden zijn. De hemel in de mens is de dimensie die overeenkomt met de waarheden die in de mens zijn aangekomen, in hem leven en hem een zelfversterking geven. Hoe meer deze inhoudelijke dimensie in de mens krachtiger wordt, hoe meer hij vrede bevordert. Een inhoudelijke dimensie die werkelijk door bewuste arbeid verworven is, vormt een schat in het hart, een kracht van de ziel die mens naar een evenwicht leidt. De vraag welke inhoud al verworven is en welke inhoud nog moet worden verworven, kan de studiedagen actief begeleiden.

Inschrijvingen zijn in dit opzicht wenselijk. Indien je weinig gelegenheid hebt om deel te nemen, dan zijn deze vragen ook belangrijk om thuis rond te werken.

Tijdens de bijscholing voor yogadocenten werd inhoudelijk intensief gewerkt aan de volgende asana’s:


Bijscholing voor yogadocenten van 5 t/m 8 november 2026: Het hartcentrum

Het hartcentrum heet Anahata Chakra en dit woord verwijst naar een klank die niet ontstaat door een fysiek aanslaan. Het is niet de lucht die trilt, maar het idee dat voortkomt uit de geest en door vormgeving tot materie wordt. In dit proces van wording ligt de subtiele klank van het hart. Het blijft licht en vrij van materie, zonnig en volledig aanwezig.

Hoe wordt een positie in het leven betrokken en welke betekenis hebben de āsana, de prāṇāyāma en de concentratie voor de ontwikkeling van het hartcentrum?

Deze onderwerpen zullen van belang zijn voor de bijscholing.

De boom met vormen van een vijfhoek.


„Een evenwicht tussen aardse zwaarte en geestelijke lichtheid door een op de juiste manier vormgegeven levenshouding leidt tot de welluidende toon die door veel yogi’s tijdens hun meditatie in hun hart werd waargenomen.“ (uit: ‘De zielsdimensie van de yoga’ van Heinz Grill, oplage 2022, op pag. 54)


Gevorderde asanatraining

‘sthira sukham asanam’ is de sutra van Patanjali in de Raja-yoga. Het wil de stabiele en gelukkige houding van de ingenomen oefening uitdrukken.

In de eindfase van een asana ontstaat de observerende fase, die een bepaalde vorm van concentratievorming vereist en het lichaam heel rustig houdt. De rust verkrijgt bij deze vorm van de asana een hoge dimensie. Ze is betekenisvol, want ze openbaart met haar beschouwelijke en kristalheldere stilte een terugwijken van het fysieke lichaam bij een gelijktijdige toenemende aanwezigheid van het bewustzijn. De uitvoeringen kunnen verschillende niveaus van deze bewustzijnsintensieve fase van de beschouwelijkheid openbaren.

Men zou kunnen menen, dat bij elke asana het bewustzijn in het lichaam duikt of er zich intensief mee verbindt, zoals dit vaak bij sport gebeurt. Maar net bij de klassieke asana, wanneer deze met bewuste concentratie uitgevoerd wordt, is het tegenovergestelde het geval. De beoefenaar heeft een heel duidelijke waarneming tegenover zijn ledematen, zijn rug en zeker ook tegenover zijn evenwicht nodig. De lichamelijke omstandigheden ordenen zich op een nieuwe manier ten opzichte van deze waarnemingsprocessen en de vegetatieve ritmes, die vanuit de gewoontes autonoom hun impulsen vrijzetten, verkrijgen een alomvattende betere sturing vanuit een hogere orde, die uiteindelijk de parasympatische zenuwen meer tot ingrijpen brengt.




Een heel specifieke asana kan voor deze week een heel mooi voorbeeld geven, hoe enerzijds het oprichtingsvermogen, het evenwicht en anderzijds het vermogen tot rustige observatie binnen een asana uitgedaagd worden. Het is de klassieke balancerende hoofd-kniehouding, urdhva-mukha-pascimottanasana.

Deze houding kan in verschillende moeilijkheidsgraden uitgevoerd worden. Een eerste balanceren in een hoekhouding, waarbij de voeten stevig vastgehouden worden, kan al een indicatie geven voor de verhouding van een groeien bij het oprichten, een opbouw van de spankracht en een zorgvuldig afgestemd balanceren in het evenwicht.


Deze uitvoering zou in de dynamiek ook nog iets gemakkelijker uitgevoerd kunnen worden. Ze toont al een gemiddeld niveau van deze bekoorlijke houding. Belangrijk is, dat het lichaam zich van onderen, vanaf het onderste einde van de wervelkolom zowel in de benen als ook in de ruggedeeltes naar omhoog krachtig beweegt.

Deze reeds zeer gevorderde houding toont een hoge mate aan dynamiek vanuit het eerste centrum tot helemaal aan het vierde. De wervelkolom centreert zich in alle deelgebieden.

Deze variatie vormt een verdere gevorderde fase. De opgeheven arm zet zich in de lijn van de rugdynamiek naar boven toe verder voort.
Het optillen van de borstwervelkolom tijdens de voorbereiding.

Voorafgaand aan de balancerende hoofd-kniehouding moet de gebruikelijke strekking in de klassieke zithouding lang genoeg aangehouden worden.

De meer gevorderde variaties van urdhva-mukha-pascimottanasana, die op de bovenste foto’s te zien waren, vereisen een zeer hoge mate aan discipline en doorzettingsvermogen. Bij urdhva-mukha-pascimottanasana is een krachtinzet van onderen naar boven fundamenteel noodzakelijk.

Hoewel het lichaam met het hoofd naar omhoog – urdhva-mukha betekent met opgeheven gezicht – vanuit het zitvlakgebied vertrekkend, via de rug en de benen tot een groeien gebracht wordt, wijkt het lichaam in het spel van het evenwicht toch terug. De algehele omstandigheden in het lichaam worden vredevoller en het waarnemingsvermogen neemt toe in de zin van een beschouwelijke, sensibele bewustheid. Bij deze oefening worden het eerste, het derde en het vierde centrum op een ervaringsvolle manier aangesproken.

Op de pagina Yoga Arte staat een kort filmpje over de uitvoering van deze houding:
Die balancierende Kopf-Knie-Stellung – Yoga Arte

Asana-beoefening en zielsoefeningen

De schorpioen met hulp.

Het beoefenen — regelmatig, ritmisch en in verbinding met elkaar — heeft een zeer grote waarde, zoals de laatste asana-trainingsdagen hebben laten zien.

De periode tussen de aangekondigde weekenden kan door iedereen benut worden voor het beoefenen van zielsoefeningen en de verschillende asana.

Elke dag vinden er ’s morgens asana-sessies plaats. In de namiddag wordt meestal een zielsoefening onder begeleiding beoefend. Het regelmatig oefenen leidt heel snel tot een fysieke en psychische opbouw. De wereld verheugt zich, zowel op aards niveau als ook op het niveau van het leven na de dood, wanneer de arbeid telkens opnieuw de grenzen van het fysieke lichaam overschrijdt en er nieuwe ervaringen worden opgedaan.

De oefeningen dienen tot vrede en de versterking van het hartcentrum. Het zijn positieve verwezenlijkingen, die zich op een aangename manier in de wereldschepping, of anders uitgedrukt, in de Akasha-kroniek inschrijven.

Het heeft weinig zin om vredesleuzen te verkondigen en standpunten over onrechtvaardigheid of rechtvaardigheid te verdedigen, want zolang de werkelijke ontwikkelingsprestaties ontbreken, verstomt de kosmische wereld en ontbreekt het licht van de aanraking, dat de geest of in het algemeen de kosmische wereld met de aardse wereld verzoent.

De foto toont Celina tijdens de uitvoering van de danser.


Het licht van de asana

Bij de afgelopen lessen kon met succes heel veel belang gehecht worden aan de asana-praktijk. Op het pad van de raja-yoga vormt de lichaamsoefening, waarmee doorgaans padmāsana, de zithouding wordt bedoeld, de derde stap van het achtvoudige pad. De zittende houding – gesloten, rustig en goed opgericht, sthira-sukham- āsanam – openbaart een ideale houding die een zo groot mogelijke vrijheid van het bewustzijn mogelijk moet maken. Om deze reden wordt zij een gelukkige en vreugdevolle houding genoemd.

Hoe meer een bewustzijn actief en relatief vrij, zonder beïnvloeding en gedwongen fixatie vanuit het lichaam, bewogen kan worden, des te lichter en vreugdevoller wordt de lichamelijkheid beleefd. Niet alleen een symbolisch licht kan de oefening openbaren. Fijnste gedachten- en lichtprocessen spelen zich af aan het hoofd en aan de periferie met hun mooie en verfraaiende dynamiek, zodat een natuurlijke versterking van de gezondheid kan plaatsvinden.

De āsana dient niet alleen ter voorbereiding op verdere concentraties en meditaties, ze creëert reeds zelf die betoverende sfeer van de fijnere en zorgvuldig afgestemde waarneming en vormt een specifiek gekozen bewustzijn voor het leven. Meditatie en āsana laten zich niet van elkaar scheiden.

Voor de ontwikkeling en vooruitstrevendheid van de zielsmatige capaciteiten vormen de verschillende āsana-oefeningen een ideaal uitgangspunt. Ontbreken deze oefeningen volledig op het geestelijke pad van de meditatie, dan is de synthese van geestelijke inhouden met wereldse omstandigheden meestal veel moeilijker tot stand te brengen. Hoewel de asana in principe geen noodzakelijke voorwaarde vormt voor de vooruitgang op de spirituele weg, vormt zij niettemin – net als volkoren graan – een uitstekend levenselixer, dat de lichte omzetting van verschillende krachtimpulsen mogelijk maakt en de mens in het leven zowel dynamiseert, stabiliseert als ook in de sensitiviteit van het zenuwstelsel verhoogt en veredelt.

Voor deze week wordt de halve maan, āñjaneyāsana, in verschillende graden van de uitvoering aanbevolen. Het is gunstig om de houding zowel in de beendynamiek als in de spankracht van de borstwervelkolom dagelijks te verruimen. Een artikel met foto’s op ‘Yoga Arte’ toont de exacte spanningsverdeling in de halve maan: https://yoga-arte.com/de/anjaneyasana-halbmond-exakte-spannungsverteilung-schritt-fuer-schritt/

In principe gaat de halve maan goed samen met alle andere achterwaartsbuigende oefeningen. Laten we daarom de tamas van het toch tot loomheid neigende en altijd opnieuw zo zwaar wordende lichaam overwinnen en laten we een licht creëren dat uiteindelijk niet alleen het eigen lichaam, maar de hele omgeving met zijn uitstraling verovert. De āsana is een uitstekende bijdrage aan het vredeswerk. Laten we inzien dat de āsana niet alleen voor ons, maar een scheppende bijdrage voor de hele wereld kan zijn.



Activiteiten buiten de aangekondigde studie- en seminariedagen

De periodes waarin er geen directe activiteiten gepland zijn, kunnen door geïnteresseerden toch benut worden om in de zonne-oase te verblijven. Iedere dag vindt er een yogales plaats, die door mij gestimuleerd wordt, maar niet door mij gegeven wordt. Je kan volgens interesse aan verschillende kleine vormgevende activiteiten deelnemen, bijvoorbeeld brood bakken of met de hand vervaardigde kunst. In verschillende situaties is een verblijf voor een langere tijd daadwerkelijk aan te bevelen en dit vooral wanneer een vorm van nieuwe oriëntatie in het leven noodzakelijk is. 

Er kunnen door mij suggesties voor inhoudelijke studies gegeven worden voor deze dagen.

Broodvoorbereiding met fermenten
Kunstzinnige houtbewerking
Individuele training van anjaneyasana, de halve maan